Ciekawostki
Najdroższa kawa świata
Najdroższą kawą świata jest kopi luwak. Odmiana ta produkowana jest w Indonezji w dość niecodzienny sposób – jest odzyskiwana z odchodów cywety (nazwa lokalna to luwak), zwierzęcia podobnego do kota. Zwierzę żywi się kawą, wybierając najokazalsze jej owoce. Po przejściu przez układ trawienny cywety owoce tracą goryczkę. Kopi luwak odzyskuje się, czyści i pali. Kilogram tego rarytasu kosztuje na rynku ok. 1 tys. dolarów.
Kofeina – u kobiet krócej
Pobudzające działanie kawy trwa krócej u kobiet niż u mężczyzn, bowiem kobiecy organizm średnio o ok. 20 do 30 proc. szybciej pozbywa się kofeiny.
Kawa daje energię
Zawarta w kawie kofeina pobudza do działania centralny układ nerwowy i korę mózgową. Odmiany kawy arabica zawierają około dwukrotnie mniej kofeiny niż odmiana kawy robusta. Po spożyciu kawy, rośnie we krwi stężenie kofeiny i utrzymuje się kilka godzin – jest to czas, w którym „kawa na nas działa”.
Kawa szybko traci
Palone ziarna kawy zaczynają tracić swój wartościowy aromat już po upływie 2 tygodni – dlatego ważny jest sposób ich pakowania – najlepiej próżniowy. Jeszcze szybciej starzeje się kawa mielona, która zaczyna tracić swoje walory smakowe już godzinę po zmieleniu. Zaparzona kawa gubi aromat już kilkanaście minut po przygotowaniu.
Przeciwutleniacze
Kawa jest bogatym źródłem przeciwutleniaczy naturalnego pochodzenia. Według badań naukowych mają one duży udział we wspieraniu mechanizmów obronnych ludzkiego organizmu oraz zmniejszania ryzyka zachorowalności na różne postaci nowotworów.
„Szatański napój”
Ciągły wzrost popularności kawy – w wiekach XV i XVI wśród Arabów i później w Europie – budził wiele kontrowersji wśród ortodoksyjnych wyznawców religii. W XVI wieku zakazano spożywania tego napoju w Mekce i Kairze – kawa z opóźnieniem przyjmuje się w ortodoksyjnym Stambule. W Europie kawa budzi wiele pytań o jej faktyczny wpływ na zdrowie ludzi. Rzeczą charakterystyczną jest, że w każdym regionie w czasie wprowadzania kawy na rynek, początkowo do nowego, czarnego naparu ludzie podchodzą z dużą rezerwą. Potrzeba dekad, by kawa zawładnęła całymi społecznościami i stała się hitem mody.
Kawa w sztuce
W okresie baroku i klasycznym Europejczycy poświęcali kawie wiele uwagi. Znalazła ona wyraz w literaturze i sztuce. Powstawały na jej temat traktaty naukowe, receptury, podręczniki, wiersze, a nawet utwory muzyczne. Najgłośniejszą kawową kompozycją z okresu baroku jest „Kantata o kawie”, skomponowana przez J.S. Bacha.
Polacy piją mało
Statystyczny Polak na tle innych Europejczyków pije mało kawy – rocznie ok. 2,5 kg. Najwięcej kawy piją Skandynawowie – nawet ponad 12 kg w ciągu roku, a największym importerem kawy jest Japonia. Co ciekawe, Polacy najczęściej kupują kawę mieloną, a przecież po zmieleniu kawa szybko traci swoje walory.
Smak i aromat
Walory smakowe i aromatyczne kawy zależą od bardzo wielu czynników. Znaczenie mają tu gatunek i odmiana kawy, sposób uprawy, proces palenia i studzenia ziaren (jest kilka metod), wreszcie metoda parzenia. Każdy kraj, zajmujący ważną pozycję na liście eksporterów kawy, chlubi się swoją unikatową w skali światowej odmianą kawy.
Pierwsze kawiarnie
Europejczycy, którzy za sprawą podróżników i kupców weneckich poznali kawę, początkowo dziwili się lub wręcz gorszyli, że Arabowie spożywają ją w miejscach publicznych. Z tego też względu wiele pierwszych kawiarń założonych w Europie bankrutowało – z powodów barier obyczajowych brakowało Klienteli. W krajach arabskich kawiarnie powstawały już dwieście lat przed tym, jak we Włoszech, Francji i Anglii otwarto pierwsze takie lokale. We Włoszech pierwszą kawiarnię otworzono dopiero w 1645 r., a w Anglii w Oxfordzie w 1650 r. Na terenie Polski pierwsze kawiarnie powstały w Gdańsku na początku XVIII w., a w Warszawie w roku 1724.
Kawa to potęga
Według różnych szacunków obecnie na świecie rocznie produkuje się od 7 do 8 milionów ton kawy – co jest ekwiwalentem 400 miliardów filiżanek naparu. Kawa jest dziś najpopularniejszym napojem na świecie.
XIX wiek – palenie w domu
Dopiero pod koniec XIX wieku w Polsce powstały pierwsze palarnie kawy. Do tego czasu kupcy sprzedawali wyłącznie surowe, zielone ziarna, które były palone w zaciszu domowym. Kawa była droga, a proces jej palenia trudny, co często prowadziło do zepsucia ziarna. Dlatego większość mieszczan przekonała się do kawiarni, nakręcając biznes kawiarniany. W samej Warszawie w połowie XIX w. było ponad 150 kawiarni.
