Działanie na człowieka
Kawa zawiera kofeinę, która pobudza człowieka do działania, sprawia, że łatwiej myślimy i szybciej podejmujemy decyzje. Generalnie po jej spożyciu czujemy w sobie przypływ energii. Dzieje się tak dlatego, ponieważ po wypiciu kawy na okres do 4 godzin we krwi wyraźnie wzrasta stężenie kofeiny. Ta z kolei pobudza cały centralny układ nerwowy – stąd nasze poczucie doładowania energetycznego. Poza tym oczywistym działaniem, współcześni naukowcy dowodzą, że kawa ma właściwości terapeutyczne – działa na cały nasz organizm i, jako składnik rozmaitych kosmetyków, na naszą skórę.
Zdaniem naukowców regularne spożywanie kawy zabezpiecza nas przed cukrzycą typu II – charakterystyczną dla diabetyków. Badacze wykazali, że spadek ryzyka zachorowań na tę chorobę maleje proporcjonalnie wraz z większym spożyciem kawy. Być może znaczenie ma tu magnez lub kwas chlorogenowy – składniki kawy.
Inni naukowcy wykazali, że stali konsumenci kawy rzadziej zapadają na nowotwór wątroby. Zbawienny wpływ kawy na powstrzymanie nowotworu mogą mieć zawarte w niej przeciwutleniacze, które skutecznie eliminują wolne rodniki tlenowe, będące przyczyną wielu nowotworów.
Kawa także może wspomagać walkę z nadwagą. Wykazano, że ziarna kawowca jeszcze przed procesem palenia zawierają znaczne ilości kwasu chlorogenowego ACG. Substancja ta znacznie opóźnia przyswajanie cukrów, zapobiegając ich magazynowaniu w postaci tłuszczu. Kawa w tej postaci jest bardzo cierpka i naturalnie pozbawiona aromatów właściwych dla kawy palonej, natomiast wspomaga oczyszczanie i spalanie tłuszczu zmagazynowanego w komórkach tłuszczowych.
Medycyna wieków XVI i XVII obfituje w niewiarygodne doniesienia związane z wpływem kawy na organizm człowieka. Przeciwnicy kawy zarzucali trunkowi oczywiste wywoływanie rozmaitych schorzeń i ciężkich chorób. Zwolennicy byli przekonani o jej zbawiennym wpływie. Sprzeczne opinie silnie polaryzowały ówczesnych medyków i naukowców. Niemniej jednak w Anglii kawa od początku cieszyła się uznaniem terapeutów i z początku (do końca XVI w.) można ją było kupić wyłącznie w aptekach – ponoć wówczas leczyła nawet alkoholizm.
Dopiero badania ostatnich lat przynoszą więcej wiarygodnych danych o kawie, choć trzeba tu podkreślić, że wśród naukowców nadal nie ma jednoznacznych opinii na temat jej wpływu na nasze zdrowie. Problemem jest metodyka badań – ciężko przeprowadzić je w oderwaniu od licznych innych czynników, które mogą mieć silny wpływ na wyniki prowadzonych ekspertyz.
Zdaniem naukowców, najbardziej wiarygodne badania obalają jednak większość mitów związanych z zagrożeniami, jakie niesie picie kawy (przynajmniej picie z umiarem). Udowodniono, że picie kawy z umiarem nie wpływa na wzrost zachorowalności na choroby serca, nie ma też wpływu na rozwój chorób nowotworowych. Według badaczy, kawa pita w umiarkowanych ilościach nie ma wpływu na poziom cholesterolu we krwi. Wykazano też, że tętno przyzwyczaja się do kawy. Osoby, które spożywają jej dużo, mają po kawie obniżony efekt wzrostu tętna. Efekt ten jest z kolei silny u osób, które piją kawę sporadycznie. Badacze także dowiedli, że spożywanie kawy w umiarkowanych ilościach nie powoduje nadciśnienia.
Kawa pita w rozsądnych ilościach na pewno oddziałuje na nas pozytywnie, a według niektórych opinii nawet działa leczniczo. Poza poprawą koncentracji i przypływem energii warto dodać, że kawa dotlenia organizm, pozytywnie wpływając na krążenie i układ trawienny. Ma właściwości wspomagające metabolizm i spalanie tłuszczów, co z kolei bezpośrednio wpływa na słabsze odczuwanie zmęczenia. Ze względu na silne działanie moczopędne kawa zmniejsza ryzyko wystąpienia kamicy żółciowej.
Warto jednak pamiętać, że wszystko co dobre, w nadmiarze szkodzi. Picie zbyt dużych ilości kawy – czyli nadmierne spożywanie kofeiny – może być szkodliwe dla zdrowia. Główne objawy to uczucie podwyższonej nerwowości, które z kolei może prowadzić do odczuwania niepokoju i rozdrażnienia. Negatywnym skutkiem picia kawy mogą być problemy z zasypianiem. Inne negatywne skutki to ciemnienie szkliwa zębów i większe ryzyko próchnicy. Wykazano ponadto, że nadmiar kawy może nieznacznie obniżać płodność u obojga płci. Kobiety w ciąży nie powinny spożywać więcej jak dwie filiżanki kawy (a według niektórych opinii jedną) dziennie. Osoby, które mają spowolniony metabolizm i w związku z tym ich wątroba wolniej rozkłada kofeinę, nie powinny pić dziennie więcej jak 3 filiżanki kawy. Wykazano, że w ich przypadku podwyższone stężenie kofeiny we krwi znacznie zwiększa prawdopodobieństwa ataku serca.
